تحلیل سیستمی مسئله نفوذ و منظومه اثرگذاری آن با تأکید بر ابزارهای نوین دیپلماسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق علیه السلام. دانشکده علوم سیاسی

2 دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

بدون شک مخاطرات فراروی نظام اسلامی، «مسئله نفوذ» است؛ مسئله‌ای که به دلیل پیچیدگی‌ها و ظرافت‌های فراوان، کسب شناخت همه‌جانبه از آن، امری دشوار و صعب‌الوصول است؛ بنابراین مقاله حاضر از دریچه نظریه سیستم‌ها به مسئله نفوذ نگریسته و در پی پاسخ به این پرسش است که مسئله نفوذ در قالب نظریه سیستم‌ها چگونه عمل کرده و چه تأثیری بر سطوح فردی، اجتماعی و سیاسی جامعه مخاطب نفوذ بر جای می‌گذارد؟ در این راستا، نگارندگان، ضمن اتخاذ روش توصیفی- تحلیلی، برای جمع‌آوری داده‌ها، از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های حاصل از مصاحبه بهره برده‌اند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که پروژه نفوذ، در کلیت آن، به‌صورت سیستمی عمل می‌کند. بدین معنا که در فرآیند نفوذ، ورودی‌های سیستم که منابع قدرت سخت و نرم و امکانات مادی و معنویِ نفوذ گذار هستند، از طریق کاربست سیستم ابزارهای نفوذ، سبب اثرگذاری بر سه سطح فردی، اجتماعی و سیاسی در جامعه هدف می‌شوند که این مسئله خود سبب تغییر خواست‌ها، نیازها و تمایلات پذیرندگان نفوذ متناسب با خواست‌ها، نیازها و تمایلات مبدأ نفوذ گذاری می‌گردد و از مجرای تولید قدرت برای نفوذ گذار و تأمین منافع وی، ورودی‌های جدید سیستم اصلی فراهم می‌آید. در این فرآیند، سیستم ابزارهای نفوذ به‌عنوان سیستم فرعی، خود متشکل از ابزارهای دیپلماتیک (سنتی و غیر سنتی) و ابزارهای غیر دیپلماتیک مبتنی بر تهدید، تطمیع و ترغیب است.

کلیدواژه‌ها