الگوسازی عوامل تأمین کننده امنیت پایدار مرزی؛ مطالعه موردی: مرزهای شرقی ایران

نویسندگان

1 علامه طباطبایی/ گروه فناوری اطلاعات بنیان

2 دانشگاه تهران/ گروه فناوری اطلاعات بنیان

3 دانشگاه علامه طباطبایی

4 دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

چکیده

جمهوری اسلامی ایران در منطقه بی‌ثبات خاورمیانه، توانسته است یکی از امن‌ترین و با ثبات‌ترین حکومت‌ها و مرزها را ایجاد کند. این امنیت مرهون تلاش‌های گسترده و همه جانبه‌ای است که در کشور انجام می‌شود. در این میان اما مرزهای شرقی کشور، دارای پتانسیل بالایی برای ایجاد ناامنی می باشند که در صورت عدم کنترل، ممکن است به بحران امنیت ملی تبدیل شود. این مقاله درصدد پاسخ به این سوال است که عوامل تامین امنیت پایدار در مرزهای شرقی کشور چیست؟ نگارندگان به کمک روش نظریه‌پردازی داده بنیاد، درصدد الگوسازی عوامل موثر بر ایجاد امنیت پایدار در مرزهای شرقی کشور بر آمده‌اند. مطابق الگوی بدست آمده، سه دسته عمده عوامل مداخله‌گر (نظیر محرومیت‌های فرهنگی، قاچاقچیان بین‌المللی، حساسیت‌های قومی، نحوه تعامل نخبگان با موضوع)، عوامل علّی (نظیر تمرکز بر ساخت هویت درون زا، افزایش توان نظامی داخلی، برنامه‌ریزی و سیاستگذاری) و عوامل زمینه‌ای (نظیر گسترش زیرساخت‌های اقتصادی- زیست‌محیطی، فرهنگی- اجتماعی، امنیتی- پدافند غیرعامل، سیاسی- قانونی و مذهبی) در ایجاد ناامنی مرزهای شرقی تاثیرگذارند. نتایج بدست آمده از تحلیل‌ها بیانگر آن است که تأمین امنیت پایدار مرزهای شرقی، پیامدهایی از جمله حفظ جمعیت بومی، کنترل قاچاق کالا و همچنین از بین رفتن تهدیدهای سیاسی- امنیتی و اقتصادی را در پی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها