الگو‌سازی روابط ساختاری و پیش‌نیازی مفاهیم سازنده اقتصاد مقاومتی با استفاده از رویکرد ساختاری- تفسیری (ISM)

نویسندگان

1 تهران

2 امام صادق علیه السلام

چکیده

مفهوم اقتصاد مقاومتی که در سالیان اخیر توسط مقام معظم رهبری به‌عنوان نجات‌بخش اقتصاد ملی معرفی‌شده است، خود مشتمل بر مفاهیم متعددی است. برای آنکه بتوان این مفاهیم را به دستور کار سیاستی تصمیم گیران اقتصادی در کشور تبدیل نمود، می‌بایست ابتدا روابط میان این مفاهیم و تقدم و تأخر ایشان روشن گردد تا مسیر پیاده‌سازی این مفاهیم به ترتیب معلوم شده و به برنامه تبدیل شود. بنابراین سؤال اصلی این مقاله آن است که: «الگوی روابط ساختاری و پیش­نیازی مفاهیم اقتصاد مقاومتی چگونه است؟» بدین منظور از روش تحلیل مضمونی برای استخراج شبکه مضمون‌های مرتبط با اقتصاد مقاومتی از مجموعه بیانات مقام معظم رهبری و برای روشن شدن پیش‌نیازی‌ها و برقراری ارتباط میان این مفاهیم از روش الگو‌سازی ساختاری-تفسیری (ISM) به کمک نظرات خبرگان استفاده شد. یافته­ها نشان‌گر آن است که اقتصاد دانش‌بنیان در بنیادی‌ترین لایه الگوی ساختاری-تفسیری اقتصاد مقاومتی قرار می‌گیرد و مفاهیم مدیریت جهادی، خودکفایی، عدالت‌خواهی، درون‌زایی و استفاده از ظرفیت مردمی در لایه واسط قرار می‌گیرند تا در نهایت اقتصاد بدون نفت، تاب‌آوری اقتصادی، شفافیت و برون‌گرایی در منظومه اقتصاد مقاومتی حاصل گردند.

کلیدواژه‌ها