تحلیلی بر جایگاه توسعۀ منطقه‌ای در سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

توسعۀ منطقه‌ای یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های توسعۀ همه‌جانبه و پایدار است و رسیدن به آن یکی از اهداف مهم توسعه است. در این میان، هر نوع برنامه‌ریزی کلان برای توسعه، که در اسناد بالادستی نظیر سیاست‌های کلان یا سند چشم‌انداز در جمهوری اسلامی، باید حدی از توجه قابل قبول را در نظر داشته باشد و این ضرورتی نام برای مسئلۀ توسعه در ایران است. مقالۀ حاضر، با در نظر داشتن این ضرورت به دنبال تحلیل آن دسته از سیاست‌های کلان در جمهوری اسلامی است که به این مقوله پرداخته‌اند. هدف اصلی این پژوهش، پاسخ به این پرسش است که جایگاه راهبرد توسعۀ منطقه‌ای در سیاست‌های کلان نظام چیست؟ و با در نظر داشتن روش تحلیل محتوای کیفی با در نظر داشتنِ مهم‌ترین متغیرهای توسعۀ منطقه‌ای، به صورت تحلیلی، در محتوای متون و اسناد بالادستی جمهوری اسلامی غور کرده و آن‌ها را از لحاظ محتوایی تحلیل می‌کند، تا به جایگاه توسعۀ منطقه‌ای در آن دست یابد و با توجه به اینکه اسناد بالادستی، به عنوان اسنادی برای راهبردهای توسعه، و در نتیجه توسعۀ منطقه‌ای در نظر گرفته شده‌اند، این نتیجه به دست آمد که عموماً این اسناد، فاقد راهبردی مشخص و روشن پیرامون توسعۀ منطقه‌ای هستند و گرایش عمدۀ آن‌ها بر توسعۀ تمرکزگراست و در اینجا لزوم ایجاد سرفصلی مشخص با عنوان توسعۀ منطقه‌ای احساس می‌شود تا بتوانند به عنوان راهبردهایی برای توسعۀ منطقه‌ای و بنیانی برای قوانینی باشد که ضمن توجه به تمرکززدایی در مسئلۀ توسعه، به مهم‌ترین هدف توسعۀ منطقه‌ای یعنی تمرکززدایی برسند.

کلیدواژه‌ها